(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.336. అధ్యాయః 336
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
వైశంపాయనాదిశిష్యప్రవాసేన విమనసం వ్యాసంప్రతి నారదస్యాగమనం॥ 1॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

భీష్మ ఉవాచ। 12-336-0x(6550)(79072)
ఏతచ్ఛ్రుత్వా గురోర్వాక్యం వ్యాసశిష్యా మహౌజసః।
అన్యోన్యం హృష్టమనసః పరిషస్వజిరే తదా॥ 12-336-1(79073)
ఉక్తాః స్మో యద్భగవతా తదాత్వాయతిసంహితం।
తన్నో మనసి సంరూఢం కరిష్యామస్తథా చ తత్॥ 12-336-2(79074)
అన్యోన్యం సంవిభాష్యైవం సుప్రీతమనసః పునః।
విజ్ఞాపయంతి స్మ గురుం పునర్వాక్యవిశారదాః॥ 12-336-3(79075)
శైలాదస్మాన్మహీం గంతుం కాంక్షితం నో మహామునే।
వేదాననేకధా కర్తుం యది తే రుచితం ప్రభో॥ 12-336-4(79076)
శిష్యాణాం వచనం శ్రుత్వా పరాశరసుతః ప్రభుః।
ప్రత్యువాచ తతో వాక్యం ధర్మార్థసహితం హితం॥ 12-336-5(79077)
క్షితిం వా దేవలోకం వా గంయతాం యది రోచతే।
అప్రమాదశ్చ వః కార్యో బ్రహ్మ హి ప్రచురచ్ఛలం॥ 12-336-6(79078)
తేఽనుజ్ఞాతాస్తతః సర్వే గురుణా సత్యవాదినా।
జగ్ముః ప్రదక్షిణం కృత్వా వ్యాసం మూర్ధ్నాఽభివాద్య చ॥ 12-336-7(79079)
అవతీర్య మహీం తేఽథ చాతుర్హోత్రమకల్పయన్।
సంయాజయంతో విప్రాంశ్చ రాజన్యాంశ్చ విశస్తథా॥ 12-336-8(79080)
పూజ్యమానా ద్విజైర్నిత్యం మోదమానా గృహే రతాః।
యాజనాధ్యాపనరతాః శ్రీమంతో లోకవిశ్రుతాః॥ 12-336-9(79081)
అవతీర్ణేషు శిష్యేషు వ్యాసః పుత్రసహాయవాన్।
తూష్ణీం ధ్యానపరో ధీమానేకాంతే సముపావిశత్॥ 12-336-10(79082)
`ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు దేవర్షిర్నారదస్తథా।
హిమవంతమగం ద్రష్టుం సిద్ధచారణసేవితం॥' 12-336-11(79083)
తం దదర్శాశ్రమపదే నారదః సుమహాతపాః।
అథైనమబ్రవీత్కాలే మధురాక్షరయా గిరా॥ 12-336-12(79084)
భోభో మహర్షే వాసిష్ఠ బ్రహ్మఘోషో న వర్తతే।
ఏకో ధ్యానపరస్తూష్ణీం కిమాస్సే చింతయన్నివ॥ 12-336-13(79085)
బ్రహ్మఘోషైర్విరహితః పర్వతోఽయం న శోభతే।
రజసా తమసా చైవ సోమః సోపప్లవో యథా॥ 12-336-14(79086)
న భ్రాజతే యథాపూర్వం నిషాదానామివాలయః।
దేవర్షిగణజుష్టోఽపి వేదధ్వనివినాకృతః॥ 12-336-15(79087)
ఋషయశ్చ హి దేవాశ్చ గంధర్వాశ్చ మహౌజసః।
వియుక్తా బ్రహ్మఘోషేణ న భ్రాజంతే యథా పురా॥ 12-336-16(79088)
నారదస్య వచః శ్రుత్వా కృష్ణద్వైపాయనోఽబ్రవీత్।
మహర్షే యత్త్వయా ప్రోక్తం వేదవాదవిచక్షణ॥ 12-336-17(79089)
ఏతన్మనోఽనుకూలం మే భవానర్హసి భాషితుం।
సర్వజ్ఞః సర్వదర్శీ చ సర్వత్ర చ కుతూహలీ॥ 12-336-18(79090)
త్రిషు లోకేషు యద్వృత్తం సర్వం తవ మతే స్థితం।
తదాజ్ఞాపయ విప్రర్షే బ్రూహి కిం కరవాణి తే॥ 12-336-19(79091)
యన్మయా సమనుష్ఠేయం బ్రహ్మర్షే తదుదాహర।
వియుక్తస్యేహ శిష్యైర్మే నాతిహృష్టమిదం మనః॥ 12-336-20(79092)
నారద ఉవాచ। 12-336-21x(6551)
అనాంనాయమలా వేదా బ్రాహ్మణస్యావ్రతం మలం।
మలం పృథివ్యా బాహ్వీకాః స్త్రీణాం కౌతూహలం మలం॥ 12-336-21(79093)
అధీయతాం భవాన్వేదాన్సార్ఘం పుత్రేణ ధీమతా।
విధున్వన్బ్రహ్మఘోషేణ రక్షోభయకృతం తమః॥ 12-336-22(79094)
భీష్మ ఉవాచ। 12-336-23x(6552)
నారదస్య వచః శ్రుత్వా వ్యాసః పరమధర్మవిత్।
తథేత్యుక్త్వాఽథ సంహృష్టో వేదాభ్యాసే దృఢవ్రతః॥ 12-336-23(79095)
`* ఉవాచ చ మహాప్రాజ్ఞం నారదం పునరేవ హి॥ 12-336-24(79096)
మలం పృథివ్యా బాహ్లీకా ఇత్యుక్తమధునా త్వయా।
కీదృశాశ్చైవ వాహ్లీకా బ్రూహి మే వదతాం వర॥ 12-336-25(79097)
నారద ఉవాచ। 12-336-26x(6553)
అస్యాం పృథివ్యాం చత్వారో దేశాః పాపజనైర్వృతాః।
యుగంధరస్తు ప్రథమస్తథా భూతిలకః స్మృతః॥ 12-336-26(79098)
అచ్యుతచ్ఛల ఇత్యుక్తస్తృతీయః పారకృత్తమః।
చతుర్థస్తు మహాపాపో బాహ్లీక ఇతి సంజ్ఞితః॥ 12-336-27(79099)
భృగోష్ట్రగర్దభక్షీరం పిబంత్యస్య యుగంధరే।
ఏవకర్ణాస్తు దృశ్యంతే జనా వై హ్యచ్యుతస్థలే॥ 12-336-28(79100)
మేహంతి చ మలం పాపా విసృజంతి జలేషు వై।
నిత్యం భూతిలకేత్యన్నం తజ్జలం చ పిబంతి చ॥ 12-336-29(79101)
హరిబాహ్యాస్తు బాహీకా న స్మరంతి హరిం క్వచిత్।
ఐహలౌకికమోక్షం తే మాంసశోణితవర్ధనాః।
వృథా జాతా భవిష్యంతి బాహ్లీకా ఇతి విశ్రుతాః॥ 12-336-30(79102)
పుష్కరాహారనిరతాః పిశాచా యదభాషతే।
ముసుంఠీం పరిగృహ్యోగ్రాం తచ్ఛృణుష్వ మహామునే॥ 12-336-31(79103)
బ్రాహ్మణీం బహుపుత్రాం తాం పుష్కరే స్నాతుమాగతాం।
యుగంధరే పయః పీత్వా హ్యుచితా హ్యచ్యుతస్థలే॥ 12-336-32(79104)
తథా భూతిలకే స్నాత్వా బాహ్లీకాంశ్చ నిరీక్ష్య వై।
ఆగతాఽసి తథా స్నాతుం కథం స్వర్గం న గచ్ఛసి॥ 12-336-33(79105)
ఇత్యుక్త్వా బ్రాహ్మణీభాండం పోథయిత్వా ముసుంఠినా।
ఉవాచ క్రోధతాంరాక్షీ పిశాచీ తీర్థపాలికా॥ 12-336-34(79106)
ఏతత్తు తే దివావృత్తం రాత్రౌ వృత్తమథాన్యథా।
గచ్ఛ బాహ్లీకసంసర్గాదశుచిత్వం న సంశయః॥ 12-336-35(79107)
యద్ద్విషంతి మహాత్మానం న స్మరంతి జనార్దనం।
న తేషాం పుణ్యతీర్థేషు గతిః సంసర్గిణామపి॥ 12-336-36(79108)
ఉద్యుక్తా బ్రాహ్మణీ భీతా ప్రతియాతా సుతైః సహ।
స్వదేహస్థా జజాపైవం సపుత్రా ధ్యానతత్పరా॥ 12-336-37(79109)
అనంతస్య హరేః శుద్ధం నామ వై ద్వాదశాక్షరం।
వత్సరత్రితయే పూర్ణే బ్రాహ్మణీ పునరాగతా॥ 12-336-38(79110)
సపుత్రా పుష్కరద్వారం పిశాచ్యాహ తథాగతం।
నమస్తే బ్రాహ్మణి శుభే పూతాఽహం తవ దర్శనాత్॥ 12-336-39(79111)
కురు తీర్థాభిషేకం చ సపుత్రా పాపవర్జితా।
హరేర్నాంనా చ మాం సాధ్వీ జలేన స్ప్రష్టుమర్హసి॥ 12-336-40(79112)
ఇత్యుక్తా బ్రాహ్మణీ హృష్టా పుత్రైః సహ శుభవ్రతా।
జలేన ప్రోక్షయామాస ద్వాదశాక్షరసంయుతం॥ 12-336-41(79113)
తత్క్షణాదభవచ్ఛుద్ధా పిశాచీ దివ్యరూపిణీ।
అప్సరా హ్యభవద్దివ్యా గతా స్వర్లోకముత్తభం॥ 12-336-42(79114)
బ్రాహ్మణీ చైవ కాలేన వాసుదేవపరాయణా।
సపుత్రా చాగతా స్థానమచ్యుతస్య శుభం పరం॥ 12-336-43(79115)
ఏతత్తే కథితం విద్వన్మునే కాలోఽయమాగతః॥ 12-336-44(79116)
గమిష్యేఽహం మహాప్రాజ్ఞ ఆగమిష్యామి వై పునః।
ఇత్యుక్త్వా స జగామాథ నారదో వదతాంవరః॥ 12-336-45(79117)
ద్వైపాయనస్తు భగవాంస్తచ్ఛ్రుత్వా మునిసత్తమాత్।'
శుకేన సహ పుత్రేణ వేదాభ్యాసమథాకరోత్।
స్వరేణోచ్చైః సశైక్ష్యేణ లోకానాపూరయన్నివ॥ 12-336-46(79118)
తయోరభ్యసతోరేవ నానాధర్మప్రవాదినోః।
వాతోఽతిమాత్రం ప్రవవౌ సముద్రానిలవేజితః॥ 12-336-47(79119)
తతోఽనధ్యాయ ఇతి తం వ్యాసః పుత్రమవారయత్।
శుకో వారితమాత్రస్తు కౌతూహలసమన్వితః॥ 12-336-48(79120)
అపృచ్ఛత్పితరం బ్రహ్మన్కుతో వాయురభూదయం।
ఆఖ్యాతుమర్హతి భవాన్వాయోః సర్వం విచేష్టితం॥ 12-336-49(79121)
శుకస్యైతద్వచః శ్రుత్వా వ్యాసః పరమధర్మవిత్।
అనధ్యాయనిమిత్తేఽస్మిన్నిదం వచనమబ్రవీత్॥ 12-336-50(79122)
దివ్యం తే చక్షురుత్పన్నం స్వస్థం తే నిశ్చలం మనః।
తమసా రజసా చాపి త్యక్తః సత్వే వ్యవస్థితః॥ 12-336-51(79123)
ఆదర్శే రస్వామివ చ్ఛాయాం పశ్యస్యాత్మానమాత్మనా।
న్యస్యాత్మని స్వయం చేతో బుద్ధ్యా సమనుచింతయ॥ 12-336-52(79124)
దేవయానపథో విష్ణుః పితృయానపథో రవిః।
ద్వావేతౌ ప్రేత్య పంథానౌ దివం చాధశ్చ గచ్ఛతః॥ 12-336-53(79125)
పృథివ్యామంతరిక్షే చ యత్ర సంవాంతి వాయవః।
సప్తైతే వాయుమార్గా వై తాన్నిబోధానుపూర్వశః॥ 12-336-54(79126)
తత్ర దేవగణాః సాధ్యాః సంబభూవుర్మహాబలాః।
తేషామప్యభవత్పుత్రః సమానో నామ దుర్జయః॥ 12-336-55(79127)
ఉదానస్తస్య పుత్రోఽభూద్వ్యానస్తస్యాభవత్సుతః।
అపానశ్చ తతో జ్ఞేయః ప్రాణశ్చాపి తతాఽపరః॥ 12-336-56(79128)
అనపత్యోఽభవత్ప్రాణో దుర్ఘర్షః శత్రుతాపనః।
పృథక్కర్మాణి తేషాం తు ప్రవక్ష్యామి యథాతథం॥ 12-336-57(79129)
ప్రాణినాం సర్వతో వాయుశ్రేష్టాం వర్తయతే పృథక్।
ప్రాణనాచ్చైవ భూతానాం ప్రాణ ఇత్యభిధీయతే॥ 12-336-58(79130)
ప్రేరయత్యభ్రసంఘాతాంధూమజాంశ్చోష్మజాంశ్చ యః।
ప్రథమః ప్రథమే మార్గే ఆవహో నామ యోఽనిలః॥ 12-336-59(79131)
అంబరే స్నేహమభ్రేభ్యస్తటిద్భ్యశ్చ మహాద్యుతిః।
ప్రవహో నామ సంవాతి ద్వితీయశ్చ సతోయదః॥ 12-336-60(79132)
ఉదయం జ్యోతిషాం శశ్వత్సోమాదీనాం కరోతి యః।
అంతర్దేహేషు చోదానం యం వదంతి మనీషిణః॥ 12-336-61(79133)
యశ్చతుర్భ్యః సముద్రేభ్యో వాయుర్ధారయతే జలం।
ఉద్ధృత్యాదదతే చాపో జీమూతేభ్యోఽంబరేఽనిలః॥ 12-336-62(79134)
యోఽద్భిః సంయోజ్య జీమూతాన్పర్జన్యాయ ప్రయచ్ఛతి।
ఉద్వహో నామ వర్షిష్ఠస్తృతీయః స సదాగతిః॥ 12-336-63(79135)
సముహ్యమానా బహుధా యేన నీతాః పృథగ్ఘనాః।
వర్షమోక్షకృతారంభాస్తే భవంతి ఘనాఘనాః॥ 12-336-64(79136)
సంహతా యేన చావిద్ధా భవంతి నదనాంతరాః।
రక్షణార్థాయ సంభూతా మేఘత్వముపశ్యాంతి చ॥ 12-336-65(79137)
యోఽసౌ వహతి దేవానాం విమానాని విహాయసా।
చతుర్థః సంవహో నామ వాయుః స గిరిమర్దనః॥ 12-336-66(79138)
యేన వేగవతా తూర్ణం రూక్షేణారుజతా రసాన్।
వాయునా విహతా మేఘా న భవంతి బలాహకాః॥ 12-336-67(79139)
దారుణోత్పాతసంచారో నభసః స్తనయిత్నుమాన్।
పంచమః స మహావేగో వివహో నామ మారుతః॥ 12-336-68(79140)
యస్మిన్పారిప్లవా దివ్యా భవంత్యాపో విహాయసా।
పుణ్యం చాకాశగంగాయాస్తోయం విష్టభ్య తిష్ఠతి॥ 12-336-69(79141)
దూరాత్ప్రతిహతో యస్మిన్నేకరశ్మిర్దివాకరః।
యో నిరంశుః సహస్రస్య యేన భాతి వసుంధరా॥ 12-336-70(79142)
యస్మాదాప్యాయతే సోమో యోనిర్దివ్యోఽమృతస్య యః।
షష్ఠః పిరవహో నామ స వాయుర్జయతాంవరః॥ 12-336-71(79143)
సర్వప్రాణభృతాం ప్రాణాన్యోఽనుకాలే నిరస్యతి।
యస్య వర్త్మానువర్తేతే మృత్యువైవస్వతావుభౌ॥ 12-336-72(79144)
సంయగన్వీక్షతాం బుద్ధ్యా శాంతయాఽధ్యాత్మచింతకాః।
ధ్యానాభ్యాసాభిరామాణాం యోఽమృతత్వాయ కల్పతే॥ 12-336-73(79145)
యం సమాసాద్య వేగేన దిశామంతం ప్రపేదిరే।
దక్షస్య దశపుత్రాణాం సహస్రాణి ప్రజాపతేః॥ 12-336-74(79146)
యేన సృష్టః పరాభూతో యాత్యేవ న నివర్తతే।
పరావహో నామ పరో వాయుః స దురతిక్రమః॥ 12-336-75(79147)
ఏవమేతేఽదితేః పుత్రా మారుతాః పరమాద్భుతాః।
అనారతం తే సంవాంతి సర్వగాః సర్వధారిణః॥ 12-336-76(79148)
ఏతత్తు మహదాశ్చర్యం యదయం పర్వతోత్తమః।
కంపితః సహసా తేన వాయునాఽతిప్రవాయతా॥ 12-336-77(79149)
విష్ణోర్నిః శ్వాసవాతోఽయం యదా వేగసమీరితః।
సహసోదీర్యతే తాత జగత్ప్రవ్యథతే తదా॥ 12-336-78(79150)
తస్మాద్బ్రహ్మవిదో బ్రహ్మ నాధీయంతేఽతివాయతి।
వాయోర్వాయుభయం హ్యుక్తం బ్రహ్మ తత్పీడితం భవేత్॥ 12-336-79(79151)
ఏతావదుక్త్వా వచనం పరాశరసుతః ప్రభుః।
ఉక్త్వా పుత్రమధీష్వేతి వ్యోమగంగామగాత్తదా॥ ॥ 12-336-80(79152)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి మోక్షధర్మపర్వణి షట్త్రింశదధికత్రిశతతమోఽధ్యాయః॥ 336॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-336-2 తదాత్వాయతిసంహితం తదాత్వే తత్కాలే ఆయతౌ ఉత్తరకాలే చ సంహితం సంయక్హితం॥ 12-336-14 సోపప్లవో రాహుగ్రస్తః॥ 12-336-15 వేదధ్వనినిరాకృత ఇతి ఝ. ట. పాఠః॥ 12-336-19 తదాజ్ఞాపయ దేవర్షే ఇతి డ. పాఠః॥ 12-336-21 పృథివ్యా వాహీకా ఇతి డ. పాఠః॥ 12-336-22 అధీయతా భవానితి ఝ. డ. పాఠః। రజోభయకృతం తమ ఇతి ధ. పాఠః॥ 12-336-47 సముద్రానిలవేగిత ఇతి ట.డ. పాఠః॥ 12-336-49 పితరం ప్రహ్ల ఇతి ట. డ. పాఠః। అపృచ్ఛత్పితరం పుత్ర ఇతి ధ. పాఠః॥ 12-336-52 వ్యస్యాత్మని స్వయం వేదానితి ఝ. పాఠః॥ 12-336-61 అంతర్దేహేషు చోదానం ద్వితీయశ్చ తతోఽనిల ఇతి ధ. పాఠః॥ 12-336-71 సోమః క్షీణః సంపూర్ణమండల ఇతి ఝ. పాఠః॥ 12-336-78 విష్ణోర్నిశ్వాసనూతోయమితి థ. పాఠః॥ 12-336-79 బ్రహ్మవిదో వేదానితి ఝ. పాఠః॥ * 23 తమశ్లేకాదుపరి 44 తమశ్లోకాత్పూర్వ వర్తమానాః సార్ధవిశతిశ్లోకా ధ. పుస్తక ఏవ దృశ్యంతే।

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.